Nusproizvodi iz termoelektrana – pepeo, gips i šljaka nedovoljno iskorišćeni u građevinarstvu Srbije

zagadjenje_termoelektrana_Struja

Nusproizvodi sagorevanja u termoelektranama – pepeo, gips i šljaka nisu ni približno dovoljno iskorišćeni u građevinskoj industriji u Srbiji, iako mogu da postanu važan deo nacionalne cirkularne ekonomije, imajući u vidu proizvedene količine tih materijala, kao i mogućnost primene u industriji cementa i na infrastrukturnim objektima javne namene, rečeno je za agenciju Beta iz Elektroprivrede Srbije (EPS).

Na godišnjem nivou u termoelektranama EPS se “proizvede” oko sedam miliona tona pepela i šljake, ali upotreba pepela, koji se prodaje svim cementarama u Srbiji, iznosi manje od 5% te količine, iako su studije i analize, koje su u EPS izrađene poslednjih godina, pokazale da je pepeo moguće koristiti i u izgradnji puteva, železnice, brana, naveli su u EPS-u.

Kako je istaknuto, pepeo se u betonu upotrebljava uspešno u celom svetu već više od 50 godina, a među najpoznatijim modernim građevinama za čiju izgradnju se koristio pepeo nalazi se i najveći oblakoder na svetu “Burdž kalifa” (Burj Khalifa) u Dubaiju, prenosi Beta.

Precizirano je da je pepeo moguće koristiti u proizvodnji cementa, kao sirovinu za proizvodnju portland cementnog klinkera, kao mineralni dodatak pri proizvodnji cementa, za proizvodnju veziva i maltera na bazi pepela.

Iz EPS su istakli da trenutna količina deponovanog pepela iznosi više od 200 miliona tona što ga čini najzastupljenijem sekundarnim materijalom u Srbiji, dok deponije pepela i šljake u Srbiji zauzimaju prostor od oko 1.600 hektara.

Govoreći o upotrebi gipsa, kao nusproizvoda u radu termoelektrana, iz EPS su naveli da je najveći deo proizvedenog suvog gipsa iz postrojenja za odsumporavanje u Termoelektrani “Кostolac B” prodat pre svega cementerema u Srbiji, ali i izvesna količina se izveze u Rumuniju.

Iz postojećeg sistema za odsumporavanje (ODG) u Termoelektrani “Кostolac B” proizvodnja gipsa iznosi oko 150.000 tona godišnje, od čega se plasira kao sirovina oko 120.000 tona.

Imajući u vidu činjenicu da je u okviru EPS u toku realizacija projekta odsumporavanja na blokovima Termoelektrane “Nikola Tesla” (TENT) A3-A6 i TENT B1-B2, količine generisanog gipsa biće veće nakon puštanja u rad ova dva ODG sistema.

Za TENT A3-A6 planirano je puštanje u rad ODG sistema tokom 2024. godine, a u TENT B tokom 2025. godine.

Proračunske količine suvog gipsa koje će nastati u ODG TENT B iznose oko 650.000 tona, dok je ova vrednost za TENT A3-A6 oko 800.000 tona.

Kako je ukazano, nove količine gipsa nastaće i nakon puštanja u rad Termoelektrane “Kostolac” B3, jer i ovo postrojenje je opremljeno vlažnim ODG sistemom, a procenjene godišnje količine gipsa koji će se proizvoditi iznose oko 175.000 tona.

Iz EPS su podsetili i da zakonska regulativa u Srbiji dozvoljava korišćenje pepela i gipsa iz termoelektrana tamo gde je to moguće u zavisnosti od potreba ili tehnologije proizvodnje zainteresovanog kupca, a i stručna javnost prepoznaje potrebu dodatne stimulacije korišćenja pepela, gipsa i šljake.

Kako je precizirano, iskorišćenje letećeg pepela i gipsa iz termoelektrana regulisano je Pravilnikom o kriterijumima za određivanje nusproizvoda i obrascu izveštaja o nusproizvodima, načinu i rokovima za njegovo dostavljanje i Pravilnikom o sadržini zahteva za upis u Registar nusproizvoda i Registar otpada koji je prestao da bude otpad, kojim su definisani uslovi i kriterijumi za proglašenje statusa nusproizvoda.

Dodaje se i da je korišćenje pepela u građevinskoj industriji omogućeno i Uredbom o tehničkim i drugim zahtevima za pepeo, kao građevinski materijal namenjen za upotrebu u izgradnji, rekonstrukciji, sanaciji i održavanju infrastrukturnih objekata javne namene.

Iz EPS su podsetili i da se EU “Zeleni dogovor” (EU Green Deal) pored ostalog temelji i na principima cirkularne ekonomije koja obuhvata i korišćenje pepela u građevinskoj industriji, kao i i da je Vlada Srbije usvojila Program razvoja cirkularne ekonomije za period 2022-2024 u okviru kojeg je prepoznato korišćenje pepela u građevinarstvu kao značajan potencijal cirkularne ekonomije.

Zbog toga su iz EPS istakli da ulažu značajna sredstva u cilju većeg korišćenja proizvoda sagorevanja u termoelektranama, pa su tako urađene i brojne studije koje su pokazale mogućnosti korišćenja pepela u građevinarstvu, a EPS je tokom 2022. godine registrovao i gips nastao u procesu odsumporavanja kao hemikaliju u EU Agenciji za hemikalije u skladu sa EU propisom (REACH Uredba), čime su se stvorili uslovi za izvoz gipsa u EU kao hemikalije.

Takođe, u ogranku Termoelektrana i kopovi “Кostolac” izgrađeno je pristanište čime je potencijalnim kupcima omogućen rečni transport produkata sagorevanja iz ovog ogranka.

Gips koji nastaje kao nusprodukt u postupku odsumporavanja dimnih gasova u Termoelektrani “Кostolac B” krajem septembra ove godine počeo je da se otprema i baržama sa pristaništa u Кostolcu, čime je počela komercijalna upotreba pristaništa, objavio je EPS, prenosi Beta.

Tagovi

Podelite na društvenim mrežama

SRDA preporučuje

baner_gdereciklirati_300

Najnoviji tekstovi

Hvala vam na poverenju. Uspešno ste se prijavili na listu za prijem email biltena.
Došlo je do greške. Molimo vas pokušajte ponovo. Ako se problem nastavi, molimo da nas kontaktirate slanjem email poruke.
baner_ekopravo_300
baner_ekoadresar_300