Šta i kako sa šutom – Donet Pravilnik o uređivanju, upravljanju, odlaganju i deponovanju građevinskog otpada

Pravilnik o uređivanju, upravljanju, odlaganju i deponovanju građevinskog otpada u toku izvođenja radova počinje da važi od 18. oktobra.

Građevinski otpad je otpad koji nastaje izvođenjem građevinskih radova na izgradnji objekata, rušenju, odnosno uklanjanju objekta ili dela objekta i/ili zgrada i inženjerskih objekata, uključujući sanaciju i rekonstrukciju, kao i prilikom iskopa nastalih izvođenjem ovih radova, navodi se u dokumentu.

Dejan Bojović, generalni sekretar Srpske asocijacije za rušenje, dekontaminaciju i reciklažu, kaže za portal SRDA, da je preuranjeno donošenje pravilnika na osnovu postojećeg Zakona o izgradnji i prostornom planiranju, a to iz razloga što postojećim Zakonom nije definisano rušenje kao važan element i postupak nije objašnjen.

Kao pozitivno u pravilniku, Bojović navodi to “što se konačno po ovom pitanju oglasilo Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture,  jer ova oblast većim delom pripada građevinskom sektoru, budući da on izvodi radove, pravi otpad-materijal, i na kraju ga i koristi kao novi, da bi novoizgrađeni objekti mogli dobiti standard i naravno kroz projekte energetske efikasnosti”.

– Iz ovih razloga, prema našem mišljenju, potrebno je praviti i novi Zakon o izgradnji i prostornom planiranju, koji bi ovu oblast morao da uzme za ozbiljno. Sa druge strane, ovo se može razumeti kao pokušaj da se dovede u red sam tok ove vrste materijala, ali samim nazivom građevinski otpad stvara konfuziju jer se u Zakonu o upravljanju otpadom dokument koji je potreban za dobijanje saglasnosti zove Plan za upravljanje otpadom od rušenja i građenja – kaže Bojović.

Plan upravljanja građevinskim otpadom

Plan upravljanja građevinskim otpadom u toku izvođenja radova na izgradnji objekta, odnosno na rušenju, odnosno uklanjanju objekta, odnosno dela objekta sačinjava vlasnik građevinskog otpada, odnosno lice na koje je vlasnik ugovorom preneo vlasništvo nad građevinskim otpadom, navedeno je u dokumentu.

Plan upravljanja građevinskim otpadom sačinjava se u toku izvođenja radova, kada se radovi izvode na objektima kategorije B, V i G, određenih podzakonskim aktom kojim se propisuje klasifikacija objekata.

Uz zahtev za izdavanje rešenja o građevinskoj dozvoli, posebnoj dozvoli za izvođenje pripremnih radova, privremenoj dozvoli, rešenja o odobrenju za izvođenje radova, kao i rešenja o rušenju, odnosno uklanjanju objekta, odnosno dela objekta, prilaže se i rešenje o saglasnosti na plan, koje je pribavljeno u skladu sa podzakonskim propisom kojim se uređuje upravljanje otpadom od građenja i rušenja, izvan objedinjene procedure propisane zakonom kojim se uređuje izgradnja objekta.

Vlasnik objekta pre početka izvođenja radova na uklanjanju objekta ili dela objekta pisanim putem obaveštava, odnosno upoznaje izvođača radova sa opštim podacima o objektu koji se ruši, vrsti materijala od kojih je sagrađen, vremenu izgradnje objekta i drugim podacima koji su relevantni za postupanje sa građevinskim otpadom koji nastane rušenjem objekta, u cilju sačinjavanja plana upravljanja građevinskim otpadom, piše u pravilniku.

Dejan Bojović ističe, da vlasnik kuće, stana, zgrade ne može znati od kog je materijala izgrađen objekat.

– To rade multidisciplinarni timovi, zajedno sa laboratorijom, i na taj način se utvrđuju materijali, njihova opasnost i količine. Ne može se pristupiti rušenju, uklanjanju, adaptaciji, rekonstrukciji ukoliko se prethodno ne utvrdi postojanje opasnih materijala. Na gradilištu mora da postoji stručno lice osposobljeno da vodi računa o ovoj vrsti materijala i koja će da garantuju da je taj materijal selektovan, odnosno razdvojen po standardima. Barem mi tako razumemo ekspertizu koja je navedena u pravilniku. Investitori će se pitati koji dokument da predaju Plan za upravljanje građevinskim otpadom ili Plan za upravljanje otpadom od rušenja i građenja, a pošto ga izdaje MGSI biće od rušenja i građenja. Plan upravljanja otpadom ne može izrađivati vlasnik otpada – navodi naš sagovornik i dodaje:

– Pre izvođenja građevinskih radova mora se izvršiti pregled objekta i utvrditi vrste materijala, količine i postojanje ili neopasnih materijala. To izvode multidisciplinarni timovi koristeći laboratoriju, i prvo se uklanjaju opasni materijali, recimo azbest, i te radove izvode specijalizovane sertifikovane firme iz svih razloga zbog kojih je Pravilnik i donet. Ne vrši se dekontaminacija opasnih materijala, već zagađenih materijala, jer se azbest ne reciklira, kao ni drugi opasni materijali u građevinarstvu. Plan se radi na nivou PGD-a, radovi se započinju na nivou PZI-a ,tako da je nejasno kako u tehničkoj dokumentaciji da se navede koji će se materijal vratiti u novoizgrađeni objekat, što bi trebalo da se radi projekat izvedenog stanja da bi se ubacili reciklirani ili neki drugi materijali u taj objekat.

Kretanje građevinskog otpada za dozvole posle 4. avgusta 2023.

Dostavljanje dokumenta o kretanju građevinskog otpada radi pribavljanja upotrebne dozvole iz člana 158. stav 5. Zakona o planiranju i izgradnji, odnosi se samo na investitore kojima je izdato rešenje o građevinskoj dozvoli posle 4. avgusta 2023. godine, predviđa pravilnik.

U slučaju da u okruženju od 50 kilometara u odnosu na lokaciju izgradnje objekta ne postoji licencirani operater postrojenja za tretman, odnosno skladištenje otpada, investitor nema obavezu da uz zahtev za izdavanje upotrebne dozvole priloži dokument o kretanju otpada iz člana 158. stav 5. Zakona o planiranju i izgradnji.

U slučaju iz stava 3. ovog člana, investitor, uz zahtev za izdavanje rešenja o upotrebnoj dozvoli, dostavlja izjavu da u okruženju od 50 kilometara u odnosu na lokaciju izgradnje objekta ne postoji licencirani operater postrojenja za tretman, odnosno skladištenje otpada, koju nadležni organ u postupku izdavanja upotrebne dozvole proverava.

Pitali smo sagovornika kako će da se snađe građanin koji je kao fizičko lice izvođač na svom objektu?

– Fizičko lice će se teško snaći, skoro pa nikako, jer bi on morao da ima Plan upravljanja otpadom od rušenja i građenja, i morao da odveze na lokaciju koju odredi jedinica lokalne samouprave, selektovan otpad jer u mešanom stanju ga neće primiti. Ta mesta moraju da imaju poseban ulaz i skladištenje materijala namenjen baš fizičkim licima – navodi Bojović.

Kako će investitor da sazna da li ima operater za građevinski otpad u njegovoj blizini? I šta investitor radi sa tim otpadom ako nema operatera?

– To i jeste problem, jer po zakonu mesta za skladištenje ovog materijala određuje jedinica lokalne samouprave kao i upravitelja pogonom za proizvodnju recikliranog materijala.Ko će to biti zavisi od stručne spreme , kvalifikacija i obučenosti, odnosno sertifikacije, jer dosadašnji operater građevinskog otpada je mogao biti svako ko poseduje mobilno postrojenje(drobilicu),koju poseduje gotovo svaka firma iz poslova niskogradnje, što po nama nije osnov za ovako veliki poduhvat stvaranja nove industrije koja obuhvate principe cirkularnosti, novih standarda i kvaliteta objekata, energetske efikasnosti – navodi Bojović i dodaje:

– Ovim dokumentom ukoliko ne postoji takvo mesto, investitor i nema obavezu da poseduje papir gde je taj materijal predat. Znači u Srbiji nema licenciranih operatera i imamo trenutno samo dva grada koja poseduju mesta za skladištenje ove vrste materijala i to su Čajetina i Beograd(Veolia-Vinča), koji su prošli gotovo sve pripreme za vođenja ovako kompleksnih radnji i poslova.

Pravilnik pogledajte OVDE.

***

Uslovi za rešavanje problema građevinskog otpada – Šta predviđa Uredba o načinu i postupku upravljanja otpadom od građenja i rušenja – SRDA