NEA izveštaj o vazduhu za 2025: U top 10 najzagađenijih čak 7 mesta sa novouspostavljenim praćenjem suspendovanih čestica

Na osnovu podataka iz automatskog monitoringa kvaliteta vazduha u Republici Srbiji, koji operativno sprovodi Agencija za zaštitu životne sredine i lokalne samouprave, u toku 2025. godine zabeležena su prekoračenja srednjih godišnjih koncentracija kao i prekoračenja dozvoljenih broja dana sa prekograničnim srednjim dnevnim koncentracijama pojedinih zagađujućih materija, saopštilo je Udruženje Nacionalna ekološka asocijacija (NEA).

Kao i prethodnih godina, analizu zasnovanu na podacima koji su tokom 2025. godine bili dostupni u realnom vremenu Nacionalna ekološka asocijacija objavljuje 1. januara.

Dat je prikaz relativnog odnosa (trenda) prema koncentracijama suspendovanih čestica PM2.5 i PM10 u prethodnoj godini kao i kod trajanja prekoračenja srednjih dnevnih graničnih vrednosti za PM10, dok je za azot dioksid (NO2) samo dat prikaz broja dana/sati sa prekoračenjem. Koncentracije sumpor-dioksida (SO2) i ugljen-monoksida (CO) nisu imale prekoračenja u 2025. godini.

U 2024. godini je pušteno u rad 9 novih automatskih mernih stanica i skoro 20 automatskih detektora suspendovanih čestica – PM10 i PM 2.5 što je dovelo do formalno još lošijeg stanja kvaliteta vazduha u protekloj godini, jer na skoro 90% mernih mesta koncentracije ove zagađujuće materije beleže prekoračenja zakonski propisanih limita.

Posebno zabrinjava što su, primera radi, u kontektsu srednjih godišnjih koncentracija PM2.5 od deset mernih mesta sa najvišim koncentracijama – najlošijim kvalitetom vazduha, čak 7 lokacije sa novouspostavljenim praćenjem suspendovanih čestica (Zaječar, Leskovac, Negotin, Prokuplje, Kruševac, Vranje i Šabac), navedeno je u saopštenju.

Koncentracije suspendovanih čestica prečnika 2,5 mikro metara – PM2.5, u proseku na teritoriji cele zemlje imaju blagi trend porasta (2,8%) dok koncentracije suspendovanih čestica PM10 imaju stabilan trend (-0,5%). Broj dana sa prekoračenjem dnevnih graničnih vrednosti za PM10 je donekle smanjen (u proseku na svim mernim mestima za oko 5 dana po mernom mestu), no praktično sva mesta (gradovi, zone, aglomeracije) u kojima postoji monitoring PM10 suspendovanih čestica, sem dela gradova u Vojvodini i pojedinih delova Beograda imaju prekoračenje dozvoljenog broj dana sa prekograničnim dnevnim koncentracijama PM10 (35 dana godišnje) čime su se svrstali u II kategoriju kvaliteta vazduha – Zagađen vazduh (prema novom Zakonu o zaštiti vazduha ).

Ceo izveštaj pogledajte na linku OVDE.

***

Prošle godine isto Nijedno merno mesto u Srbiji u 2024. nije imalo kvalitet vazduha bezbedan za zdravlje – SRDA